Görünmez, ama her şey ona bağlı.

Eski Anadolu evlerine dikkatle bakarsanız, taş ya da kerpiç duvarların arasından belli aralıklarla geçen ahşap kuşaklar görürsünüz. Bunlara hatıl denir. Duvarın içine yatay olarak yerleştirilirler; çoğu zaman sıvanın altında kalır, kimse fark etmez.

Ama işleri büyüktür. Hatıl, duvarın parçalarını birbirine bağlar. Üstten gelen yükü duvar boyunca dağıtır, tek bir noktaya yığılmasını önler. Yer sarsıldığında duvarın parçalanmasını engeller, yapıyı bir arada tutar. Anadolu'nun pek çok yerinde hatıllı yapıların yüzyıllardır ayakta durmasının bir sebebi budur.

Bugün betonarme yapılarda da aynı fikir yaşar: duvarları bağlayan yatay kirişlere hâlâ hatıl deriz. Ustalar bilir; hatıl atlanmışsa duvar çatlar.

Neden bu isim?

Bir şantiyeyi ayakta tutan şey de çoğu zaman görünmez. Malzemenin zamanında gelmesi, irsaliyenin kaybolmaması, vadenin unutulmaması, sahadaki şefle ofisteki satınalmacının aynı bilgiye bakması. Bunlar iyi yürüdüğünde kimse fark etmez. Yürümediğinde ise iş durur.

Hatıl uygulaması bu görünmez işi üstlenir. Şantiyeyi, ofisi, tedarikçiyi ve kayıtları arka planda birbirine bağlar. Yükü tek kişiye bırakmaz, işi yapanlar arasında dağıtır. Bir şey ters gittiğinde, yani sarsıntıda, kayıt yerinde durur.

Neden kurduk?

İnşaat firmalarının kullandığı yazılımlara baktığımızda iki uç gördük. Bir yanda hakedişe ve şantiye defterine odaklanan, uygun fiyatlı ama satınalmayı takip etmeyen uygulamalar vardı. Diğer yanda satınalması güçlü, ama pahalı, aylarca kurulum isteyen ve sahada kimsenin kullanmadığı kurumsal sistemler.

Arada kalan firmalar, yani birkaç şantiyesi olan, satınalmayı bir iki kişiyle yürüten müteahhitler, uygulamayı da üstlenen mimarlık ofisleri ve yapı kooperatifleri, işi WhatsApp grupları ve Excel dosyalarıyla yürütüyordu. Hatıl'ı onlar için kurduk: siparişten ödemeye tüm zinciri takip eden, sahada gerçekten kullanılan, uygun fiyatlı ve sade bir sistem.